baner

1
Przebieg linii Środa - Kobylepole w granicach miasta. Linię zaznaczono kolorem czerwonym,
zielonym - bocznicę do magazynów PZZ. Cyfry oznaczają miejsca zrobienia zdjęć głównych (poniżej).

Wyruszamy więc na szlak lipcowym porankiem roku 2006 według przygotowanej wcześniej skrupulatnie trasy. Nawet nie spodziewaliśmy się jak ogromne emocje towarzyszyć będą nam w miarę pokonywania kilometrów, w miarę odnajdywania ciągle nowych śladów, które jakby na przekór upływającemu czasowi i działaniom człowieka. Pierwszy odcinek linii prowadzi przez samo miasto; w zasadzie na całej długości jest dziś doskonale zachowany, prócz rzecz jasna samego torowiska. Ze stacji Środa Miasto przez ulicę Niedziałkowskiego biegły jeszcze dwa tory. Jeden z nich traktowany był jako bocznica w załadunku i rozładunku z młyna stojącego tuż przy ulicy Niedziałkowskiego.


1 Tor szlakowy na stacji Środa Miasto w kierunku Kobylegopola.

2 2a
Na tyłach zbudowanego w 2005r. budynku na rogu ul. Marcinkowskiego i Niedziałkowskiego zachował się fragment rampy załadowczej z dawnego młyna.
plan

2c 2b
Końcowy fragment torowiska przed młynem, gdzie kończyła się bocznica. Podążamy ulicą Marcinkowskiego. Po lewej parking przy nowym budynku. Szlak biegł dalej w miejscu drewnianego płotu widocznego
w tle.

3 2d
Zjazd do dawnych magazynów PZZ. Biegła tam jedna z bocznic. Ulica Marcinkowskiego w kierunku Brodowskiej.
plan

    W 2005 roku, w miejscu torowiska przy ulicy Niedziałkowskiego stanął budynek restauracji. Jednak na tyłach tego budynku natrafiamy jeszcze na ślady ramy załadowczej młyna. Łagodnym łukiem, po północnej stronie ulicy Marcinkowskiego kierujemy się dalej przecinając na północ odchodząc ul. Sczanieckiej, a na południe – Libelta. Tuż przed ul. Sczanieckiej łagodnym łukiem na południe odchodziła bocznica do magazynów PZZ-ów. Przed jednym z budynków dostrzegamy jeszcze fragment torów, ale jest to chyba juz ostatni moment na ich ujrzenie, w związku z niedawną zmianą właściciela i przeznaczenia obiektu. Kontynuujemy podróż dochodząc do ulicy Brodowskiej. Szlak przecinał ulicę i biegł na wschód po południowej stronie terenu Gminnej Spółdzielni w Środzie. Dziś teren GS, mocno rozparcelowany należy do kilku firm, a sam szlak kolejki został przesłonięty swego czasu metalowym płotem. Po drugiej stronie płotu, natrafiamy na jedną z niewielu zachowanych wież transformatorowych starego typu. Jeszcze jedna stoi przy ulicy Harcerskiej. Po kilkuset metrach szlak przekraczał ulicę Harcerską.

3a 3b

Czerwoną strzałką zaznaczono ciągle widoczny układ torów - bocznicy do magazynów PZZ , choć od ich rozebrania minęło już prawie 30 lat!. Niebieska strzałka to tor szlakowy.

Widoczne jeszcze tory bocznicy na terenie byłych magazynów PZZ.

3c 3d

4a 4b
W tym miejscu szlak przechodził ulicę Brodowską. Do remontu nawierzchi pod koniec lat 90-tych ciągle tkwiły tutaj szyny. Czerwona strzałka wskazuje miejsce przejazdu. Płot przy Brodowskiej zasłania dziś teren szlaku.

4 4c

A to już po drugiej stronie płotu. Na planie Środy doskonale widoczny jest podział działek w tym miejscu z pasem należącym do kolejki.

Obok szlaku stała i stoi do dzisiaj jedna z nielicznych zachowanych już na terenie miasta wież transformatorowych.
plan

4d 5
Jeden z budynków na tyłach GS. Zdjęcie wykonane dokładnie z miejsca torowiska. W żółtym prostokącie w środku zdjęcia kolejka przejażdżała ulicę Harcerską. Widoczny na pierwszym planie parking przy budynku policji to efekt niwelacji nasypu kolejki w połowie lat 80-tych podczas budowy siedziby policji.
plan

5a

5b

To samo miejsce widziane z trochę większej odległości.

Nasyp w kierunku bloków w Źrenicy, widocznych po prawej stronie zdjęcia.

    Jedziemy ul. Harcerską w stronę Miłosławia. Kilkanaście metrów za budynkiem policji tory kolejki okrążające zabudowania Gminnej Spółdzielni od południa, przechodziły na lewą stronę ulicy i rozpoczynały dalszy bieg po nasypie. Dziś nasyp zaczyna się kilkadziesiąt metrów dalej, ponieważ jego początkowa część została w latach 80-tych zniwelowana na potrzeby parkingu przy siedzibie policji. Nasypem prowadzi dziś ścieżka , którą dojść można do osiedla mieszkaniowego powstałego w pobliżu dawnego majątku Źrenica. Już po kilkudziesięciu metrach natrafiamy na zachowany most nad Maskawą, konstrukcji łukowej, żelbetonowej. Niestety elewacja mostu z roku na rok ulega coraz większej destrukcji, niszczone są poręcze a obrastająca most roślinność dopełnia dzieła zniszczenia. Po przekroczeniu Maskawy tory z nasypu przechodzą w wąwóz, który omija od północy blokowisko i dwór w Źrenicy. Porównujemy starą mapę wigowską z 1936 i zauważamy ciekawą zmianę. Otóż droga polna idąca od ulicy Wrzesińskiej kończyła się początkowo przy folwarku Źrenica i dopiero później, wzdłuż torów kolejki została przedłużona, aż do Harcerskiej.


5c 5d
Zbliżamy się do mostu na Maskawie. Most na Maskawie.

5e 5f

6 6a
Dzisiejsza ścieżka zbacza nieco w prawo. Szlak wiódł tak jak wskazuje strzałka wjeżdżając od tego miejsca w niewielki wąwóz. Północna strona wąwozu.
plan

6b 6c
Końcowy odcinek drogi polnej wiodacej szlakiem kolejki do ulicy Harcerskiej i wyjazdu poza granice miasta. Torowisko biegło prawą stroną dzisiejszej drogi. Droga idąca od Wrzesińskiej wiodła przed II w. św. wprost do folwarku Źrenicy. Później jej przebieg został skorygowany i obecnie zakręca wzdłuż żółtej lini (przebieg kolejki) w lewo, do ulicy Harcerskiej i wylotu z miasta (na końcu linii).

mapa

CZĘŚĆ DRUGA
Środa - Połażejewo
CZĘŚĆ TRZECIA Połażejewo - Zdziechowice
CZĘŚĆ CZWARTA Zdziechowice - Tulce
CZĘŚĆ PIĄTA Tulce - Poznań Kobylepole

cr
©MB 08.2006
ost. zm. 08.2006

na wi ga cja -