7 cudów powiatu

Kolegiata średzka >>
Dwór w Koszutach >>
Winna Góra >>
Drewniane kościółki powiatu >>
Giecz >>
Średzka Wąskotorówka >>
Wyspa Edwarda w Zaniemyślu >>
7 cudów powiatu średzkiego
W II w p.n.e. świat hellenistyczny - dla Greków cały ówcześnie znany świat - był w rozkwicie. Na horyzoncie jawiło się już nowe imperium, prężna republika, która chłonąc hellenizm pełną piersią, niebawem na długie stulecia, stać się miała władczynią całego ówcześnie znanego świata. Świat ten był już ukształtowany; kwitnął handel, nauka i sztuka. Swe wielkie dokonania miała już za sobą także architektura. Dokonania te były na tyle wielkie, że w świecie hellenistycznym było o nich głośno. Budzące powszechny podziw budowle, takie jak Wielkie Piramidy w Gizeh czy latarnia morska na wyspie Faros u wrót Aleksandrii, stały się miejscem, powszechnie wyzwolonej, w hellenistyczno – rzymskim świecie, turystyki. Ugruntowaniem wiedzy o tych wspaniałych budowlach zajął się niejaki Antypater z Sydonu, poeta grecki, który stworzył pierwszą znaną listę Siedmiu Cudów Świata Starożytnego. Co ciekawe lista z niewielkimi zmianami, dokonanymi głównie w średniowieczu, przetrwała do współczesności. Niestety, tylko lista i dość ugruntowana wiedza o obiektach, które zawierała, bo z rzeczywistych obiektów przetrwał tylko jeden – egipskie piramidy w Gizeh. Wzorem Antypatera z Sydonu i jego listy już w średniowieczu powstawać zaczęły także inne spisy, w tym lista cudów, które zawierała takie obiekty jak Haga Sophia czy Stonehenge. Magia tych elitarnych spisów obiektów zachwycających całą ludzkość działa do dzisiaj. W 2001 roku  Szwajcar Bernard Weber powołał fundację New 7 Wonders, której celem stała się m.in. zabawa w wyznaczenie siedmiu nowych cudów. Zabawa ta ma jednak głębsze dno, bo fundacja przyjęła do realizacji zupełnie słuszną skądinąd ideę ochrony dziedzictwa naszej planety poprzez jego promocję.
Jednym z aktualnych programów fundacji jest stworzenie wirtualnego posągu Buddy zniszczonego przez Talibów w Afganistanie. Poszukiwanie siedmiu nowych cudów świata prowadzone jest w dwóch zasadniczych obszarach: przyrody, w którym nominowany jest m.in. obszar Wielkich Jezior Mazurskich i Puszcza Amazońska oraz dziedzictwa kulturowego, który promuje tak znane budowle jak Angkor Wat, Statuę Wolności czy bajkowy zamek Neuschwanstein. Co ciekawe w obszarze dziedzictwa kulturowego nominowane są także Piramidy w Gizeh – te same które błyszczały na pierwszej tego typu liście. Lista siedmiu cudów świata starożytnego była swoistym przewodnikiem turystycznym. Wybrane siedem cudów współczesności stanowić będzie nową elitę.
A jak to jest z powiatem średzkim; czy mamy czym się pochwalić w skali lokalnej? Ależ oczywiście! Autorytarnie wybraliśmy 7 cudów powiatu średzkiego, które sfotografowaliśmy. Cóż to za obiekty i jak znalazły się na naszej liście? Zastanówmy się. Kiedy myślimy o Środzie, co przychodzi nam na myśl jako pierwsze lub innymi słowy, co kojarzy nam się ze Środą… 
Kolegiata w Środzie
Bez dwóch zdań: kolegiata! To przecież symbol miasta, gotycka świątynia o prawie sześciuset letniej historii na trwałe wpisała się w jego  krajobraz i historię. Przez prawie 400 lat stanowiła centrum szlacheckiej demokracji, w którym odbywały się jedne z najważniejszych w całej Rzeczypospolitej sejmiki ziemskie. To właśnie tutaj szlachta uchwalała postanowienia, które później sejm koronny zatwierdzał jako prawo stanowione, którego przestrzegać musiał szlachcic na zagrodzie, wojewoda i król.
Kolegiata w Środzie Kolegiata w Środzie

Kolegiata w Środzie

Kolegiata w Środzie Kolegiata w Środzie

Kolegiata w Środzie
Kolegiata w Środzie Kolegiata w Środzie
Dwór w Koszutach
XVIII wieczny, drewniany, modrzewiowy, alkierzowy dwór w układzie polskim w Koszutach.
Należy do najpiękniejszych spośród niewielu zachowanych tego typu obiektów w Polsce.
Dwór w Koszutach
Dwór w Koszutach Dwór w Koszutach
Dwór w Koszutach
Dwór w Koszutach
Dwór w Koszutach1
Dwór w Koszutach
Dwór w Koszutach
Dwór w Koszutach
Pałac J.H. Dąbrowskiego w Winnogórze
Pałac Mańkowskich w Winnej Górze powstał w 1910 z inicjatywy prawnuka generała Jana Henryka Dąbrowskiego - bohatera Hymnu. Henryk Mańkowski zbudował nowy pałac na miejscu starego, który wraz z dobrami winnogórskimi podarowany został przez Napoleona w 1807r.  twórcy Legionów Polskich we Włoszech jako tzw. donacja  - dowód uznania zasług. Za życia generała winnogórski pałac stał się panteonem narodowych pamiątek i miejscem kultywowania narodowej tożsamości. Kult pamięci o generale pieczołowicie pielęgnowali potomkowie, a zwłaszcza Henryk Mańkowski. W 1818r. gen. Dąbrowski dokonał żywota i pochowany został w krypcie miejscowego, barokowego kościoła pw. św. Michała Archanioła. W 1863r. zwłoki generała przeniesiono do kaplicy grobowej zbudowanej przy zach. nawie wg. projektu Seweryna Mielżyńskiego. Serce genarała spoczywa w specjalnej urnie  w podziemiach kościola św. Wojciecha w Poznaniu czyli na tzw. "poznańskiej skałce" - panteonie wybitnych wielkopolan.
Kościół z kaplicą grobową J.H. Dąbrowskiego w Winnogórze
Pałac J.H. Dąbrowskiego w Winnogórze
Pałac J.H. Dąbrowskiego w Winnogórze
Pałac J.H. Dąbrowskiego w Winnogórze
Pałac J.H. Dąbrowskiego w Winnogórze
Pałac J.H. Dąbrowskiego w Winnogórze
Mączniki - drewniany kościół
Kolejnym cudem są naszym zdaniem drewniane kościółki położone w powiecie. Jest ich obecnie sześć i znajdują się w: Mącznikach, Bagrowie, Gieczu, Murzynowie Kościelnym, Śnieciskach i Boguszynku. Każdy z nich stanowi małą architektoniczą perełkę - dzieło mistrzów ciesiółki  sprzed dwustu lat. Wszystkie z nich to kościółki wiejskie, a swym położeniem i formą architektoniczną stanowią o pięknie kształtowanego przez stulecia wielkopolskiego krajobrazu. W bezpośredniej bliskości powiatu znajduje się jeszcze osiem takich obiektów.
Mączniki - drewniany kościół
Zrębowy kościół pw.św.Wawrzyńca w Mącznikach. Jest najstarszy na terenie powiatu i ziemi średzkiej i pochodzi z 1700r.
Mączniki - drewniany kościół
Mączniki
Śnieciska - drewniany kościół
Zrębowy kościół pw. św. Marcina w Śnieciskach powstał 67 lat po świątyni w Mącznikach. W kruchcie świątyni zachowała się urokliwa inskrypcja złożona ręką miejscowego majstra ciesielskiego Jana Ślumskiego (Ślomskiego?), który w prostym wierszu polecił swą pracę, siebie i rodzinę Bogu.
Śnieciska - drewniany kościół
Śnieciska
Giecz - siedziba pierwszych Piastów
Jeszcze nie było Gniezna i tego co historycy później nazwali państwem gnieźnieńskim, gdy mieszkowi antenaci poczeli wznosić giecką warownię. Przetrwała burzę organizacyjnych początków państwa pierwszych piastów gdy masowo wycinano w pień grody niedostosowane położeniem do koncepcji obronnej nowego, szybko rosnącego w siłę  państwa. Być może tutaj odbyć miał się chrzest, bo rozpoczęto budowę palatium z kaplicą, takiego samego jakie później (a może równoczesnie?) wybudowano na Ostrowie Lednickim. Budowę z niewyjaśnionych przyczyn przerwano. Na przełomie X i XI w w grodzie wzniesiono imponujących rozmiarów kamienny kościół z kryptą relikwiarzową w podziemiach oltarza. Wraz z Gnieznem, Poznaniem, Ostrowem Lednickim stanowił jeden z tzw. grodów centralnych, które tworzyły coś na kształt rozproszonej stolicy państwa (ideową, religijną stolicą było Gniezno). W 1038r najazd czeskiego Brzetysława ruinuje warownię, która odbudowana staje się później stolicą kasztelanii fukcjonującej formalnie do końca XVIIIw.
Giecz - siedziba pierwszych Piastów Giecz - siedziba pierwszych Piastów
Giecz - siedziba pierwszych Piastów
Giecz - siedziba pierwszych Piastów Giecz - siedziba pierwszych Piastów
Giecz - siedziba pierwszych Piastów
Na terenie jednego z podgrodzi powstała osada handlowa, w której centrum stanowił już w pocz. XI wieku romański kościół pw. NMP i św. Mikołaja. Obecny kościół pochodzący z XII wieku jest drugą świątynią zbudowaną w tym miejscu. Na miejscowym cmentarzu pochowani są m.in Stanisław Hebanowski, znany wielkopolski architekt i jego wnuk również Stanisław, teatrolog, reżyser, długoletni dyrektor Teatru Wybrzeże w Gdańsku
Giecz - siedziba pierwszych Piastów
Giecz - siedziba pierwszych Piastów
średzka wąskotorówka
Grubo ponad sto lat pod parą! Średzka Wąskotorówka stanowi jeden z lepiej zachowanych czynnych zabytków kolejnictwa. Zbudowana w 1902 roku na potrzeby głównie rolnictwa i systematycznie rozbudowywana w pocz. XXw linia osiągnęła swe apogeum pod koniec l. 20-tych  licząc 120 km dlugości, kilkadziesiąt stacji, kilka mostów, kilkukilometrowy system normalnotorowy na terenie Poznania, przeładownię styczną do normalnotorowej linii Poznań - Kluczbork i wiele innych obiektow infrastruktury. Dziś to ledwie i aż 14 km ze Środy do położonego w rynnie jezior kórnicko - zaniemyskich urokliwego Zaniemyśla. Ale dawna świetność to dziś wspaniały produkt turystyczny!
Giecz - siedziba pierwszych Piastów
średzka wąskotorówka
średzka wąskotorówka
sredzka wąskotoróka
średzka wąskotorówka
Wyspa Edwarda w Zaniemyślu
Ten przepiękny drewniany dom w stylu szwajcarskim powstał z inicjatywy Edwarda hr. Raczyńskiego - wielkiego patrioty, społecznika i mecenasa kultury. Zbudowany na wyspie o nazwie Grunt położonej urokliwie wsród toni zaniemyskiego jeziora stał się mimowolnym świadkiem tragedi hrabiego, który przygnieciony bezpodstawnymi atakami ze strony współrodaków popełnił na jego progu samobójstwo. Wyspa zwie się dziś Wyspą Edwarda, a jezioro Jeziorem Raczyńskim i stanowi pierwsze w długiej polodowcowej rynnie jezior kórnicko - zaniemyskich.
Wyspa Edwarda w Zaniemyślu
Wyspa Edwarda w Zaniemyślu
Grobowiec Edwarda hr. Raczyńskiego przy neogotyckim kościele pw. św. Wawrzyńca w Zaniemyślu.
Na cokole znajduje się posag Higei, greckiej bogini, której rzeźbiarz nadał cechy twarzy Konstancji -  żony Edwarda. Stąd
zrozumiała staje się inskrypcja umieszczona u nog Higei ("Żona pilnuje temczasem zwłok męża i błaga modlitwy dla niego").
Wyspa Edwarda w Zaniemyślu Galeria Środy >>
Skansen miniatur w Pobiedziskach - galeria >>
Kanon krajoznawczy ziemi średzkiej >>
Środa i ziemia średzka - historia >>
Obiekty ziemi średzkiej >>       (legenda>>)
część zdjęć powstała z wykorzystaniem techniki HDR
CR
©MB 09.2010
ost. zm. 09.2015

ds1s_a